książka artystyczna

Książka artystyczna, o co w tym chodzi?

Być może zetknęliście się z pojęciem książki artystycznej. Już sama nazwa sugeruje, że jest to zjawisko funkcjonujące na pograniczu sztuk plastycznych oraz świata literatury. Prawdopodobnie potraficie nawet intuicyjnie określić czym jest książka artystyczna. Być może jednak chcielibyście dowiedzieć się nieco więcej na temat tego interesującego zjawiska? Jeśli tak, to zapraszam do dalszej części tekstu.

Książka artystyczna – plastyka czy literatura?

książka ręcznie robiona

Przede wszystkim warto zdawać sobie sprawę, że z zasady książka artystyczna jest elementem przynależnym do świata sztuk plastycznych. Jej ewentualny literacki charakter stanowi jedynie kwestię drugorzędną. Zazwyczaj przyjmuje ona postać mniej lub bardziej tradycyjnego woluminu, w związku z czym wizualnie z sposób znaczący przypomina typową książkę. Mimo to pod wieloma względami nie tylko różni się od typowych wydawnictw literackich, ale wręcz stanowi ich dokładne przeciwieństwo. Wynika to przede wszystkim z odmiennego rozumienia roli tekstu i elementów plastycznych. W typowej publikacji wydawniczej elementem kluczowym, wręcz fundamentalnym będzie tekst, a kwestie estetyczne oraz wizualne stanowić mogą co najwyżej dodatek. Natomiast w przypadku książki artystycznej to tekst jest tym mniej istotnym uzupełnieniem, który czasem może okazać się nawet całkowicie nieobecny.

Więcej niż imitacja

artystyczna książka ręcznie robiona

Czy w sytuacji całkowitej nieobecności treści pisanej w danym dziele artystycznym, posługiwanie się pojęciem książki ma w ogóle sens? W końcu to przecież tekst stanowi element dla literatury najważniejszy. Czy w takim razie książka artystyczna nie jest przypadkiem jedynie namiastką prawdziwego dzieła literackiego? Chyba nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na takie pytanie. Ocena tego typu kwestii zależy głównie od naszej indywidualnej kulturowej wrażliwości. Jednak moim zdaniem nie powinno się zestawiać oraz wzajemnie porównywać elementów należących do odmiennych dziedzin twórczości. Wykonywane są one w zupełnie inny sposób i zazwyczaj ich wzajemne konfrontowanie okazuje się całkowicie niemiarodajne. To tak jakby jednemu sportowcowi kazać biegać na czas, a drugiemu polecić rzucać piłką do kosza. Później porównywać ich ze sobą i próbować określić, który był lepszy.

książka artystyczna ewelina szostakiewicz

Podejmując próby głębszej analizy można by nawet dojść do wniosku, że to nie książki artystyczne naśladują literaturę, ale właśnie tekst stanowi imitację sztuk plastycznych. Przecież wiadomo, że pierwsze formy pisma były tak naprawdę typowymi, schematycznymi rysunkami. W pełni należały do świata wizualnej twórczości artystycznej.

W związku z tym jestem przekonana, że cechą, która nadaje danemu przedmiotowi pełne prawo do tego, by nazywać się książką artystyczną wcale nie jest obecności typowych elementów literackich, ale wyłącznie odpowiednio zachowana wizualna forma. Wystarczy więc, że książka artystyczna swym wyglądem w sposób wyraźny odnosić się będzie do tradycyjnie rozumianych wydawnictw literackich.

Książka artystyczna a książka ręcznie robiona

książka unikatowa

Czy książka artystyczna musi być tworzona za pomocą tradycyjnych technik plastycznych?

Nie istnieje żadna reguła, która określałaby, że wytwarzanie książki artystycznej musi mieć charakter pracy ręcznej. Zwłaszcza współcześnie, gdy wielu artystów bez najmniejszych skrupułów wykorzystuje w swej pracy możliwości oferowane przez narzędzia cyfrowe, zasada tego typu nie zyskałaby aprobaty twórców. Również ewentualni odbiorcy uznaliby ją raczej za bezzasadną.

przykład książki artystycznej

Co ciekawe nawet przed laty, gdy możliwości komputerowego tworzenia prac plastycznych były jeszcze stosunkowo mało znane i w wielu osobach budziły obawy lub wręcz otwartą niechęć, to twórcy książek artystycznych zaaprobowali je bez większych oporów. Zazwyczaj osoby te wywodziły się z kręgów artystów grafików. Twórcy związani z tego rodzaju działalnością plastyczną nawet w odległej przeszłości mieli okazję wykonywać prace stanowiące wizualne uzupełnienie wytworów o typowo użytkowym charakterze. Niejednokrotnie były one publikowane nawet w tysiącach egzemplarzy. W takich warunkach wszelkie formy usprawnienia, zmechanizowania i zintensyfikowania pracy uznawane były za w pełni pozytywne. Współczesne działania usprawniane przy pomocy narzędzi opartych o cyfrowe i elektroniczne technologie stanowią więc swego rodzaju kontynuację. W związku z tym są chętnie wykorzystywane w różnego rodzaju pracach graficznych, również tych określanych jako książki artystyczne.

Książka unikatowa

książka ręczne wykonanie

Przyznać jednak trzeba, że chociaż komputerowe wspomaganie procesu twórczego nie stanowi zjawiska mało popularnego i nie jest oceniane w sposób negatywny, to jednak wielu twórców decyduje się na ręczne wykonywanie książek artystycznych. Zazwyczaj wykorzystują oni którąś z popularnych tradycyjnych technik graficznych. Dzięki temu mają możliwość stworzenia całej serii książek. Jadnak czasem zdarzają się sytuacje, że książka artystyczna powstaje w tylko jednym egzemplarzu. Wtedy uznawana jest za dzieło unikatowe.

Zazwyczaj twierdzi się, że wartość takiej książki jest wyższa niż w przypadku pojedynczego egzemplarza, który stanowi wyłącznie część większej serii. Jak najbardziej rozumiem takie opinie. Sama jednak niespecjalnie przejmują się tego rodzaju założeniami. Wolę być w posiadaniu dzieła artystycznego, które nie jest uznawane za unikatowe, ale za to bardziej odpowiada mi pod względem estetyki oraz przekazywanych treści. Fakt niepowtarzalności może być dla mnie co najwyżej atrakcyjną ciekawostką.

Na zdjęciach mogliście zobaczyć proces powstawania jednej z moich książek artystycznych. :)

3 przemyślenia nt. „Książka artystyczna, o co w tym chodzi?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *