introligatorstwo

Książka artystyczna, Introligatorstwo

Introligatorstwo artystyczne, polegające na ręcznym wykonywaniu książek, to dziedzina funkcjonująca na pograniczu sztuki i rzemiosła. Niezwykle istotne okazują się również jej ścisłe związki z literaturą. W końcu książka niebędąca fizycznym nośnikiem utworów literackich jest swego rodzaju ewenementem, stanowi wyjątek od reguły.

Książka artystyczna – co to jest?

Przede wszystkim warto zdawać sobie sprawę, że z zasady książka artystyczna jest elementem przynależnym do świata sztuk plastycznych. Jej ewentualny literacki charakter stanowi jedynie kwestię drugorzędną. Zazwyczaj przyjmuje ona postać mniej lub bardziej tradycyjnego woluminu, w związku z czym wizualnie z sposób znaczący przypomina typową książkę. Mimo to pod wieloma względami nie tylko różni się od typowych wydawnictw literackich, ale wręcz stanowi ich dokładne przeciwieństwo. Wynika to przede wszystkim z odmiennego rozumienia roli tekstu i elementów plastycznych.

artystyczna książkaW typowej publikacji wydawniczej elementem kluczowym będzie tekst, a kwestie estetyczne oraz wizualne stanowić mogą co najwyżej dodatek. Natomiast w przypadku książki artystycznej to tekst jest tym mniej istotnym uzupełnieniem, który czasem może okazać się nawet całkowicie nieobecny.

książka artysta

Książki artystyczne – plastyka czy literatura?

W przypadku książek artystycznych funkcja literacka okazuje się co prawda drugorzędna, jednak w większości przypadków nie jest całkowicie wyeliminowana. Treść zawarta w książce artystycznej przekazywana jest głównie za pomocą wizualnych środków artystycznych takich jak ilustracje, kolorystyka, kształt całej książki lub nawet faktura zastosowanego materiału.

książka artyści

Więcej niż imitacja

Czy w sytuacji całkowitej nieobecności treści pisanej w danym dziele artystycznym, posługiwanie się pojęciem książki ma w ogóle sens? W końcu to przecież tekst stanowi element dla literatury najważniejszy. Czy w takim razie książka artystyczna nie jest przypadkiem jedynie namiastką prawdziwego dzieła literackiego? Chyba nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na takie pytanie.

książki artyści

Ocena zależy głównie od naszej indywidualnej kulturowej wrażliwości. Jednak moim zdaniem nie powinno się zestawiać oraz wzajemnie porównywać elementów należących do odmiennych dziedzin twórczości. Wykonywane są one w zupełnie inny sposób i zazwyczaj ich wzajemne konfrontowanie okazuje się całkowicie niemiarodajne. To tak jakby jednemu sportowcowi kazać biegać na czas, a drugiemu polecić rzucać piłką do kosza. Później porównywać ich ze sobą i próbować określić, który był lepszy.

artyzm książka

Podejmując próbę głębszej analizy, można nawet dojść do wniosku, że to nie książki artystyczne naśladują literaturę, ale właśnie tekst stanowi imitację sztuk plastycznych. Przecież wiadomo, że pierwsze formy pisma były tak naprawdę typowymi, schematycznymi rysunkami. W pełni należały do świata wizualnej twórczości artystycznej.

książka sztuka

W związku z tym jestem przekonana, że cechą, która nadaje danemu przedmiotowi pełne prawo do tego, by nazywać się książką artystyczną wcale nie jest obecności typowych elementów literackich, ale wyłącznie odpowiednio zachowana wizualna forma. Wystarczy więc, że książka artystyczna swym wyglądem w sposób wyraźny odnosić się będzie do tradycyjnie rozumianych wydawnictw literackich.

sztuka książkiKsiążki artystyczne a książki ręcznie robione

Czy książki artystyczne muszą być tworzone za pomocą tradycyjnych technik plastycznych?

Nie istnieje żadna reguła, która określałaby, że wytwarzanie książki artystycznej musi mieć charakter pracy ręcznej. Zwłaszcza współcześnie, gdy wielu artystów bez najmniejszych skrupułów wykorzystuje w swej pracy możliwości oferowane przez narzędzia cyfrowe, zasada tego typu nie zyskałaby aprobaty twórców. Również ewentualni odbiorcy uznaliby ją raczej za bezzasadną.

robienie książkiCo ciekawe nawet przed laty, gdy możliwości komputerowego tworzenia prac plastycznych były jeszcze stosunkowo mało znane i w wielu osobach budziły obawy lub wręcz otwartą niechęć, to twórcy książek artystycznych zaaprobowali je bez większych oporów. Zazwyczaj osoby te wywodziły się z kręgów artystów grafików. Twórcy związani z tego rodzaju działalnością plastyczną nawet w odległej przeszłości mieli okazję wykonywać prace stanowiące wizualne uzupełnienie wytworów o typowo użytkowym charakterze. Niejednokrotnie były one publikowane nawet w tysiącach egzemplarzy.

książki artyści blog

W takich warunkach wszelkie formy usprawnienia, zmechanizowania i zintensyfikowania pracy uznawane były za w pełni pozytywne. Współczesne działania usprawniane przy pomocy narzędzi opartych o cyfrowe i elektroniczne technologie stanowią więc swego rodzaju kontynuację. W związku z tym są chętnie wykorzystywane w różnego rodzaju pracach graficznych, również tych określanych jako książki artystyczne.

jak się robi książkiKsiążka ręcznie robiona – czy to ma sens?

Rozwój mechanizacji przemysłu sprawił, że współcześnie ręczne wytwarzanie książek jest uznawane za archaiczne. Zazwyczaj opinia tego rodzaju jest zgodna z rzeczywistością. Maszynowa produkcja wyrobów introligatorskich jest szybsza oraz bardziej opłacalna pod względem finansowym. Mimo to istnieją sytuacje, w których zastosowanie tradycyjnych technik introligatorskich okazuje się nie tylko bardziej racjonalne, ale jest wręcz działaniem niezbędnym.

produkcja książekKsiążki unikatowe

Ręczne wytwarzanie książek chętnie stosowane bywa w sytuacjach, gdy planowane jest wytworzenie wyłącznie jednego egzemplarza lub bardzo niewielkiej serii. Produkcja seryjna będzie niewskazana jeśli dane książki mają się charakteryzować maksymalnie wysokim poziomem estetyki lub oryginalną, niespotykaną powszechnie formą. Czasem zdarza się nawet, że książka artystyczna powstaje w tylko jednym egzemplarzu. Wtedy uznawana jest za dzieło unikatowe.

introligatorZazwyczaj twierdzi się, że wartość takiej książki jest wyższa niż w przypadku pojedynczego egzemplarza, który stanowi wyłącznie część większej serii. Jak najbardziej rozumiem takie opinie. Sama jednak niespecjalnie przejmują się tego rodzaju założeniami. Wolę być w posiadaniu dzieła artystycznego, które nie jest uznawane za unikatowe, ale za to bardziej odpowiada mi pod względem estetyki oraz przekazywanych treści. Fakt niepowtarzalności może być dla mnie co najwyżej atrakcyjną ciekawostką.

introligatorka

Moja przygoda z książką artystyczną

Już od dłuższego czasu moja twórcza działalność związana była z ilustracją, a w pewnym stopniu również z typografią. Stopniowo poszerzałam zakres swoich artystycznych zainteresowań oraz warsztatowych umiejętności, aż w końcu postanowiłam rozpocząć własną przygodę z introligatorstwem. Niemal każda książka artystyczna mojego autorstwa stanowi ręcznie wytworzony przedmiot unikatowy.

książka artystyczna blogCo ważne, introligatorstwo artystyczne stanowi nie tylko moją pasję, ale związane jest również z posiadanym przeze mnie wykształceniem. W 2016 roku uzyskałam tytuł magistra sztuki w pracowni grafiki (Akademia Sztuk w Bańskiej Bystrzycy). Było to możliwe dzięki obronie pracy dyplomowej, na którą składały się trzy ręcznie wykonane książki. Seria nosiła tytuł Pomedzi (tłum. Pomiędzy), a jej tematyka związana była z moimi osobistymi doświadczeniami emigracji.

artystyczna książka blogAnalizowałam problem funkcjonowania pomiędzy dwiema kulturami – polską i słowacką. Ilustracje oraz teksty wykonane zostały w technice linorytu, a same książki wykonane za pomocą tzw. metody japońskiej.

jak się robi książki blog

W chwili obecnej kontynuuję działania związane introligatorstwem artystycznym. Sądzę, że książki wciąż posiadają w naszym społeczeństwie wyjątkowy status. Traktujemy ja z szacunkiem oraz uwagą. W związku z tym sprawdzają się one doskonale w charakterze nośnika informacji. Chcę, by moje działania artystyczne skłaniały do refleksji oraz wywoływały dyskusję pomiędzy odbiorcami. W związku z tym forma książki artystycznej odpowiada mi w sposób szczególny. Chętnie ją wykorzystują oraz twórczo przekształcam.

introligator blog

introligatorstwo blog

introligatorka blog

introligatorka ewelina szostakiewiczintroligatorstwo ewelina szostakiewicz

introligator ewelina szostakiewicz

książki artystyczneOdwiedź również dział, w którym prezentuję wykonane przeze mnie linoryty: szoszo.pl/linoryt

Każda prezentowana na tej stronie książka artystyczna jest mojego autorstwa i wykonana została przeze mnie za pomocą tradycyjnych metod introligatorskich. Zapraszam do oglądania! Mam nadzieję, że prezentowane prace przypadną Wam do gustu i zachęcą do głębszego zainteresowania się tematyką sztuk plastycznych :)